Kalendarz

October 2017
M T W T F S S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031EC

Nadchodzące wydarzenia

  • No events.

Cunnigham grota

cunigham.JPGAutor: Krzysztof Presz

KANIGAM GROTA – w spolszczonej, łatwej do zapamiętania pisowni (oryginalnie  jest to mainsail cunningham i pochodzi od nazwiska wynalazcy) to po prostu  obciągacz po liku przednim, żagla głównego,  zwany bywa czasem też kontrafałem grota.Na zdjęciu to jest ta fioletowa linka.

Oprócz szotów jest to najważniejsza linka na katamaranie. Zadaniem obciągacza po liku przednim grota jest regulowanie stopnia otwarcia góry żagla i jego profilu.

Nie wnikając w szczegóły techniczne i różnice konstrukcyjne łódek z salingami i bez proponuję zapamiętać kilka prostych, ale bardzo ważnych zasad dotyczących tej właśnie regulacji:

0) ZASADA BEZPIECZEŃSTWA – gdy łódka stoi na plaży lub gdy już dobijamy do brzegu  kanigam musi zostać zluzowany. Katamaran stojący na plaży z napiętym kanigamem, nawet z luźnymi szotami,  prędzej czy później  się wywróci, nie mówiąc już o tym, że napięty układ cały czas pracuje i miota grotem i bomem na wszystkie strony, przyśpieszając zużycie żagla

1)  im silniej wieje tym mocniej wybieramy kanigam, i odwrotnie – im słabiej tym żagiel jest bardziej luźny po maszcie, czli daje wiecej siły.

2) kanigam wybieramy tylko tyle ile trzeba, by nie tracić poweru z żagla. Na bardzo słabych wiatrach musi być on wybrany tylko „ino co”, by żagiel nie miał fałd (niewielkie zmarszczki czasem mogą zostać, choć brzydko wygląda żagiel, to jednak dobrze ciągnie), natomiast na wiatrach silnych odwrotnie – ściągamy go tylko tyle, aby móc wybalastować łódkę bez ciągłego otwierania grota wózkiem lub szotami.

3) aby uchronić się przed połamaniem listew na przy mocno napinanych układach, jak np. na F18 całkowicie luzujemy kanigamy stając w łopocie , luzujemy je też na kursach wolnych

Nowoczesne żagle robione są z materiałów nierozciągających się, a maszty i kształty liku przedniego grotów są do siebie dopasowane. Lik przedni nie jest prosty, lecz zakłada już pewne wstępne ugięcie masztu. Dodatkową tendencją jest poszerzanie, czyli zwiększanie powierzchni górnej części żagla (obowiązujący w tej chwili krój w F18 i podobnych zaawansowanych technicznie klasach to ST, czyli Square Top – żagle o niemal kwadratowej części górnej). Zaleta dużej powierzchni części górnej żagla jest dość oczywista – na wysokości niemal 10 metrów od wody wiatr jest silniejszy i nie warto go tracić. To co jest bardzo korzystne przy słabych wiatrach (już przy 2 B można jeździć stojąc w 2 trapezach na jednym pływaku) bardzo szybko powoduje przeżaglowanie czyli zbyt wielki moment przechylający. Zwiększając napięcie po liku przednim umożliwiamy otwarcie się góry żagla i zmniejszenie ciśnienia na samej górze żagla przy niezmienionym niemal przepływie wiatru w jego dolnej i  środkowej, współpracującej z fokiem części. Ażeby móc w czasie jazdy nawet z trapezu stale regulować możliwą do optymalnego wykorzystania siłę ciągu żagla stosuje się bardzo precyzyjną pracę kanigamem. Często jest to jedyna regulacja stosowana przy niewielkiej zmianie siły wiatru. Załogant wybiera i luzuje kanigam niemal cały czas, tak aby nie było potrzebne luzowanie grota i otwieranie całego żagla (co by niwelowało efekt dyszy).  W liku przednim występują ogromne siły i aby to wszystko dało się regulować bez problemu i wysiłku kanigam musi mieć odpowiednie przełożenie – jako minimum uznałbym 6 – 8:1, lepiej jednak sprawdza się 9 – 12:1. Obecnie spotyka się już z układy o przełożeniach ponad 20:1. trzeba jednak wziąć pod uwagę, że w pewnym momencie zaczyna być bardzo dużo sznurka do ciągnięcia i luzowania.

Również i w klasie Hobie Cat 16 zauważony został duch postępu i od roku 2005  dopuszczono regulację napięcia liku przedniego grota na podobnych zasadach – czyli poprzez układ kilku bloków i knag, konkretnie jest to rtalia o przełożeniu 6;1. Do tej pory kanigam na HC 16 składał się z klasycznej knagi i jednego bloczka pod bomem. Nowy “upgradeowy” kanigam grota do HC 16 został szczegółowo opisany w Galerii w dziale Technikalia.

Oczywiście nie tylko i nie zawsze pracuje się aż tak intensywnie kanigamem, bo dochodzą inne możliwości zmiany trymu łódki, jak przedłużanie i skracanie długości trapezów, ustawianie rotacji (obecnie coraz mniej się nią pracuje), napięciem liku dolnego, napięciem fału foka,  oraz oczywiście cały czas szotami i wózkami. W sumie na katamaranie jest tyle możliwości regulacji, że baaaaardzo rzadko refuje się zagle lub zakłada mniejsze – po prostu jeden komplet można tak dotrymować, że ta sama załoga może żeglować na nim niemal w każdych warunkach.